Een nieuw onderwijspad

Op 1 juni 2016 begon mijn nieuwe onderwijsleven. Van 4 dagen werken terug naar twee dagen. Van de eindverantwoordelijke van een school naar het begeleiden van 40 scholen rondom cultuureducatie in mijn stad Tilburg. Een hele verandering. Ik dacht dat snel te doen, maar onderschatte even wat het betekent om je leven opnieuw in te richten.

Praktisch gezien was het niet echt een probleem, maar emotioneel gezien gebeurde er heel wat met me. Als directeur van een school sta je toch een beetje op een voetstuk. Ik heb gedurende de afgelopen jaren daar af en toe een flinke hekel aan gehad, maar nu merkte ik dat ik het soms ook miste. Geen dagelijkse aandacht meer, geen leuke uitnodigingen voor borrels en netwerkbijeenkomsten, geen mailtjes meer waarin naar mijn mening werd gevraagd. Als klap op de vuurpijl volgde een onmiddellijke uitschrijving uit het schoolleidersregister.

Een nieuw netwerk opbouwen in een nieuwe omgeving en opnieuw mijn sporen verdienen en dat alles in twee dagen per week was echt een ander verhaal.

Langzaamaan begin ik mijn nieuwe werkomgeving te ontdekken en leer ik de mensen kennen. Ik voel dat ik word gewaardeerd en dat is fijn. Thuis ben ik er vaker. Ik heb zowaar momenten helemaal alleen voor mezelf en daar geniet ik enorm van. Ben op die momenten te vinden in mijn atelier, maar soms ben ik ook gewoon lekker thuis een beetje aan het aanrommelen en nadenken.

In mijn hoofd zit nog altijd een plan om iets echt voor mezelf te beginnen. Weet echter al heel lang niet waarin precies. Een tijdje terug heb ik mijn eigen website www.onderwijskoppen.nl opgezet. Dit allemaal zonder een uitgebreid vooropgezet plan. Ben in de gelukkige omstandigheid dat ik er geen inkomsten uit moet genereren dus is het voorlopig een mooie blogsite geworden. Het delen van leuke, mooie en ontroerende onderwijsverhalen uit de praktijk staan centraal. Ik zou naast het delen van onderwijsverhalen ook graag mensen in mijn atelier willen ontvangen voor een ontspannen schildermoment met een goed onderwijsgesprek. Een concreet idee hoe ik dat plan moet gaan realiseren heb ik nog niet.

In de afgelopen maanden is de site www.onderwijskoppen.nl voorzichtig gestart. Enkele lieve oud-collega’s hebben blogs geschreven en mij gesteund in dit initiatief. Inmiddels heb ik één collega echt aan het bloggen gekregen. Wat een leuke, sterke vrouw met diepgang blijkt zij te zijn en wat kan ze prachtig schrijven. Het geeft mij een geweldig gevoel dat ik haar gestimuleerd heb iets uit zichzelf te halen wat ook zo de moeite waard is voor anderen om te lezen.

Mijn pad voor de komende tijd is nog niet helemaal duidelijk, maar inmiddels houd ik mij vast aan het idee dat ik nog steeds mensen om mij heen een goed gevoel over zichzelf kan geven. Misschien is dat besef wel mijn eigen mooiste en belangrijkste onderwijsmoment.

Lieve Karin Winters,
Bedankt dat jij mij in de gelegenheid heb gesteld om de onderwijsmomenten van 2016 te delen op Onderwijskoppen. Ik heb me de afgelopen week suf getwitterd en heb vele malen ingelogd op mijn dashboard om alles goed te laten verlopen. Bewondering voor de wijze waarop jij dit initiatief eerder hebt opgezet. Het heeft mij veel leuke nieuwe contacten opgeleverd en ik hoop dat meer mensen in de toekomst willen bloggen op www.onderwijskoppen.nl

Lizette Knuvers Mijland,

projectleider Cultuur met Kwaliteit in Tilburg. Eigenaar www.onderwijskoppen.nl

Twittert op persoonlijke titel als @lmijland

Wat een mooie kinderen, die van juf Kiet

Twee uur lang kijken naar De kinderen van juf Kiet. Dat deed wat met mij. Aan de keukentafel zit ik nog even na te denken over wat precies.

De film bracht me vanavond terug naar mijn allereerste jaren als juf. Kleuterjuf in Tilburg Noord. Werken met niet aanspreekbare kinderen uit alle uithoeken van de wereld. De film was een feest van herkenning. Soms met schaamte en soms met trots. Je ziet zo mooi de beleving van de kinderen tijdens de schooldagen in de klas van juf Kiet en ik dacht meerdere malen: Oh help dat deed ik ook zo. Op andere momenten dacht ik weer, dat deed ik anders.

Ik miste vanavond wat warmte en humor bij juf Kiet, kreeg ook weer eens stekende nekharen bij het beloningssysteem dat om de hoek kwam kijken. Ik voelde daarnaast ook de liefde voor het vak bij juf Kiet, haar betrokkenheid en enorme inzet voor haar klas.

Nu ik zo aan mijn keukentafel zit leven er veel vragen bij mij. Hoe is het contact met de ouders van de kinderen van juf Kiet? Hoe bespreekt juf Kiet de kinderen met het zorgteam? Verwijst juf Kiet kinderen door naar een psycholoog of een andere deskundige? Wie begeleidt juf Kiet en helpt haar met haar vraagstukken? We hebben geen idee.

Wat we gezien hebben is een prachtig portret van de kinderen uit deze klas. Kinderen met humor. Kinderen met een bijzonder verhaal. Kinderen die zijn overgeleverd aan de situatie waarin ze zitten en er elk om hun manier mee omgaan.

Ik heb genoten van ze, heb om ze gelachen en met hen meegevoeld. Soms schrok ik ook van ze. Zag ik hun verdriet. Hulp is nodig, samen met een knuffel, een fijn gesprek, veel geborgenheid en nog meer veiligheid.

Deze kinderen hebben een tafel én stoel gekregen in een klas in een Brabants dorp. Daar kan vast nog veel anders en beter, maar de kinderen zijn er veilig en welkom en hebben een juf die voor ze door het vuur gaat. Laten we hopen dat er naast die tafel en dat stoeltje mét juf ook professionele hulpverlening geregeld wordt.

Lizette Knuvers Mijland, 13 december 2016

img_7240

 

Invloed op waarden?

Tijdens een inspiratieavond gisteren van stichting Tangent ben ik weer eens flink aan het denken gezet. Ellen Emonds sprak over pedagogisch tact. Een mooie ontroerende avond met een persoonlijk verhaal van Ellen. Blij met haar opmerkingen en oneliners. Je doet er toe als leraar en je kunt het verschil maken. Het gaat om de waarden die jij hebt als persoon en hoe je die een rol laat spelen binnen je handelen. Het gaat in een klas veel minder over normen. Gelukkig liet Ellen het woord protocol ook even vallen. Ze vroeg ons om daar vooral niet te snel naar toe te gaan in lastige situaties. Eerst naar je gevoel en inzicht en daarop proberen te handelen. Ik werd er enthousiast van.

img_6661

Ellen maakte tijdens deze avond ook een opmerking over de rol van de schoolleider. Die is belangrijk als het gaat om het creëren van verbintenis binnen een team. Terechte opmerking. Toch heeft deze opmerking mij wel aan het denken gezet. Hoe moeilijk is het om een cultuuromslag te maken? Hoe krijg je leraren uit een omgeving, een structuur, waar de norm lange tijd erg belangrijk was? Hoe krijg je de waarden die je als schoolleider belangrijk vindt doordrenkt in het zijn van je leerkrachten? Wat is dan precies die veiligheid? Volgens mij raken we hier een ingewikkeld vraagstuk.

Gelukkig heb ik zelf op scholen gewerkt waar open gesprek over waarden en normen mogelijk was en plaats vond. Juist op scholen in “moeilijke wijken” word je wellicht wat sneller geconfronteerd met ongewenst gedrag. Leerkrachten hebben vaak hun hart liggen bij deze doelgroep vanuit hun eigen waarden en opvattingen. Toch bleek het gesprek lastig en ingewikkeld te worden als er verschillen zijn in die opvattingen. De verschillen zitten vaak in kleine details, maar zijn wel heel wezenlijk. Juist omdat je waarden zo diep geworteld zitten in je zijn, verander je moeilijk van inzicht en gedrag.

Leerkrachten zijn in situaties met lastig gedrag van kinderen ook snel uit balans. Begrijpelijk, want er gebeurt iets wat ze raakt, wat ze graag anders willen. Op deze momenten schieten mensen dan ook makkelijk in structuur en macht. Iets wat ik als ouder trouwens ook erg herken.

De verantwoordelijkheid voor het creëren van de open cultuur die we voor ogen hebben kan wat mij betreft dan ook nooit alleen bij de schoolleider liggen. Dit is juist een onderwerp wat samen opgepakt moet worden en waarbij iedereen zich kwetsbaar zal moeten opstellen, ook leerkrachten. De schoolleider doet er zeker toe, maar ik zou de verantwoordelijkheid voor dit lastige vraagstuk nooit bij één persoon durven en willen leggen.

Hoeveel talent heb jij?

Eigenlijk heb ik geen idee wat het precies is. Wat is talent? Is het ergens heel goed in zijn? Kun je meerdere talenten hebben? Kun je ook geen talenten hebben? Hoe weet je wat jouw talent is?

Inzoomen op je talent is ook zo’n prachtige uitspraak. Mooi denk ik, maar als je kiest om in te zoomen op je talent moet je er ook heel goed in zijn. Dat voel ik in ieder geval zo. Wat als je niet zo goed blijkt te zijn?

Er zijn op dit moment allerlei talentenjachten voor hele jonge kinderen. Deze kinderen hebben nu al ingezoomd op één talent en zijn inderdaad ergens heel goed in. Wij zetten deze jonge talenten naast elkaar en beoordelen ze alsof het volwassenen zijn. Wat doen deze beoordelingen met die kinderen? Een goede beoordeling maakt dat ze nog meer gaan inzoomen? Een slechte beoordeling haalt hun plezier weg? Ik vraag het me steeds zo af.

Onze dochter is best goed in schilderen. Niet zo raar want ik beschik over een prachtig atelier. Op vierjarige leeftijd maakte ze een prachtig werk. Helemaal zelf zonder hulp. Ik vond het geweldig. Daarna probeerde ik haar steeds weer zover te krijgen. Nam haar mee het atelier in. Probeerde haar te enthousiasmeren, te stimuleren en weet ik wat nog meer. Dat werkte dus niet.

Er gebeurde niet meer wat er die ene keer gebeurde.

Ik heb het gelaten. Wekenlang kwam ze er niet. Zondag vroeg ze in één keer of ze weer eens mocht schilderen. Samen het atelier in. Dochter regelde alles zelf en was heerlijk aan het werk. Wat heb ik genoten. Zelf niets gedaan gewoon van een afstandje het schouwspel bekeken.

Eigenlijk hoop ik dat kinderen helemaal nog niet gaan inzoomen. Dat ze juist allerlei verschillende dingen gaan en mogen ontdekken. Dat de school kinderen juist dat gaat bieden wat ze thuis niet meemaken of zien. Dat kinderen leren hoe het is als iets niet goed lukt en om leren gaan met taken die minder leuk zijn, maar toch gewoon moeten. Ik hoop dat kinderen zich daarnaast thuis af en toe ook lekker mogen vervelen, gewoon met niets iets moeten doen en lekker mogen rommelen.

Kinderen van nu hebben het druk. Van de buitenschoolse opvang naar de zwemles, van de muziekles naar de dansles. Ook de weekenden zitten vol met leuke bezoekjes en festiviteiten.

De meest fijne dagen voor mij zijn die dagen waarop niets gepland is en waarop alles kan. Als iemand vraagt wat ik dan op die dag gedaan heb zeg ik altijd lekker aangerommeld in huis. Eigenlijk ook geen idee wat dat is, maar ik vind het heerlijk!image

De maakbaarheid van een schoolleider

Ik heb idealen. Met die gedachte begon ik ruim 3 jaar geleden met mijn eerste baan als schoolleider. Ik was 5 jaar adjunct directeur geweest op een grote school en had er onwijs veel zin in. Juist leerlingen uit achterstandssituaties verdienen het beste onderwijs dat er is. Werk aan de winkel. Mijn voorganger had op deze plek de afgelopen 5 jaar stevig ingezet op een doorgaande herkenbare lijn binnen de school. Er was prachtig nieuw meubilair en een duidelijke leerlijn met 3 werkaanpakken te zien. Mijn focus lag de eerste twee jaar op verbinden. Verbinden met de ouders van de school, met de wijk, met het team. Mijn school positief wegzetten en mensen laten groeien en bloeien. We werden een Vreedzame school en we leerden beter te kijken naar onderwijsbehoeften van de leerlingen. We gingen de kwaliteiten en betrokkenheid van onze ouders ook beter zien. Na ruim drie jaar kan ik concluderen dat er veel gebeurd is en daar ben ik trots op. Mocht me dit jaar op basis van al dat werk zelfs registreren als registerdirecteur. Waar ik de laatste tijd veel over ben gaan nadenken is de veranderingsgezindheid van een school, mijn school, de mensen, van het onderwijs. We gaan zo hard als de laatste schakel gaat? Ik wilde dat steeds niet zien en wil het eigenlijk ook nog steeds niet geloven. Ik ben een innovator, voor mij kan het altijd anders. Het is steeds lastiger om me te verplaatsen in leraren die het anders voelen en zien. Ik geloof niet meer in de 4 jarige plannen in deze veranderlijke wereld. Onze kinderen verdienen een omgeving die hen stimuleert en uitdaagt. Een omgeving die aansluit bij de wereld daarbuiten. Een omgeving die durft te laveren en wil meebewegen. Een omgeving die fouten durft te maken en bereid is om steeds weer op zoek te gaan. Graag vanuit opbrengsten in hoofd hart én handen. Technologie en maatschappelijke ontwikkelingen gaan maar door. Veranderen is geen kunstje. Mensen zijn niet maakbaar. Mensen moeten de noodzaak om te veranderen voelen. Het is mij deels gelukt om dat te bewerkstelligen en dat is voldoende. Voor mij is het nu tijd voor andere keuzes. Persoonlijk plezier en geluk gaan meer centraal staan. Ik ga meer gelijkgestemden opzoeken en samen met deze mensen werken aan mijn cirkel van invloed. Een prachtige nieuwe uitdaging als projectleider cultuur met kwaliteit staat voor de deur. Ik mag onderwijs verbinden met mijn andere passie kunst en cultuur. Daarnaast ga ik de belangrijkste wereld die thuis heet weer bewuster meemaken en meer genieten van al het moois dat onze dochter ons geeft. Krijg daarnaast ook meer tijd om zelf te tekenen, te schilderen en te fotograferen en dat maakt me blij. De weg op mijn school is vrijgemaakt voor de opvolger en ik wens hem of haar heel veel plezier en geluk in een prachtige onderwijswereld die ook voor een heel klein stukje van mij is geworden.

Tessa Otten publiceert op het kind.org

Link

“Tessa Otten, student van de Fontys Pabo in Tilburg heeft nu haar eigen auteursprofiel, haar verhalen worden gepubliceerd op hetkind.org. Voortaan staat haar naam in de lijst van schrijvers, waaronder onderwijshelden als Luc Stevens, Kees van Overveld en Ivo Mijland. Als je haar tegenkomt mag je haar best even knijpen.”

Je kunt Tessa tegenkomen op de leukste stadsschool van Tilburg. Basisschool De Cocon. De school waar ik schoolleider was. Natuurlijk ben ook ik enorm trots op haar. Geniet van een nieuwe blog op hetkind.org