Allemaal kansen die nu blijven liggen

Mijn onderwijsmoment van 2017 vond plaats op een maandag. Voor het Talentnetwerk mocht ik een workshop verzorgen in het kader van cultuureducatie en hoogbegaafdheid. Dé twee thema’s die mij hebben beziggehouden in het afgelopen jaar. Cultuureducatie is het hoofdthema binnen mijn huidige baan. Samen met mijn collega’s probeer ik de culturele partners in onze stad te verbinden aan het onderwijs. Een leuke uitdagende opdracht. Hoogbegaafdheid is op dit moment vooral nog een privéthema. In meerdere vorige blogs op Onderwijskoppen heb ik hier over geschreven.

Binnen het aanbod voor hoogbegaafden hebben wetenschap en techniekonderwijs hun plekje gekregen. Cultuureducatie heeft daarbinnen nog geen structurele plek. Ik vond dat als ouder nogal opvallend. Vooral omdat mijn kind daar heel warm voor draait. Bij andere hoogbegaafde kinderen zie ik op dat gebied juist ook veel uitdagingen. Allemaal kansen die nu nog blijven liggen. Binnen het reguliere onderwijs krijgt cultuureducatie steeds vaker een structurele rol. Cultuureducatie als aanjager en verbinder binnen het nieuwe leren.

Gelukkig heb ik binnen het samenwerkingsverband van mijn stad bijval gekregen en samen met de partners zijn we nu in gesprek om te bekijken hoe we er een structureel kwalitatief goed aanbod voor hoogbegaafden van kunnen maken. Ingebed binnen de huidige structuur. Inmiddels heb ik al heel wat informatie rondom dit thema verzameld en ik denk dat er behoefte is om binnen het onderwijs (hoogbegaafde) kinderen tot leren aan te zetten door middel van cultuuronderwijs. De plannen worden op dit moment gemaakt. Voor nu even terug naar mijn onderwijsmoment…

Maandagmiddag laat op de dag is een onmogelijk tijdstip natuurlijk, maar er waren toch een kleine twintig geïnteresseerden. Ik had anderhalf uur de tijd en ik besloot om het verhaal van mijn dochter als voorbeeld te nemen. Haar leerkracht nodigde ik uit om samen met mij het verhaal te doen. Ik vind het altijd heel krachtig als informatie recht uit de praktijk komt en een workshop niet slechts blijft bij een mooi verhaal.

De leerkracht van mijn dochter vertelde hoe ze mijn dochter dmv een creatief kastje (prachtidee geïnspireerd naar het idee van atelier in een koffer) tot actie wist aan te zetten. Allerlei mooie knutsels en frutsels werden vanuit het experiment gemaakt. Materiaal stond centraal, er was geen opdracht. De leerkracht zag voor het eerst een twinkeling in de ogen van mijn kind. Tijdens de prutsfase maakt mijn dochter nep lipstift en lippengloss. Dat bleek haar te fascineren. Op dat moment gebeurde het…

Mijn dochter kreeg na deze fase een opdracht en voerde hem uit. Ze moest een recept van echte lipgloss opzoeken en deze lipgloss daarna ook echt gaan maken. Aan allerlei voorwaarden moest voldaan worden. Het recept moest er piekfijn uitzien, de ingrediëntenlijst moest kloppen, de spullen aanwezig zijn en een plan van aanpak moest geschreven worden. Voor het eerst in maanden kwam dochterlief in actie, zo mooi!

Dit succes wilde ik op die bewuste maandag delen. Mijn dochter die weer langzaamaan aanging door de koppeling met cultuureducatie en de leerkracht die er enthousiast ingesprongen is en samen met mij de stappen doorlopen en verzonnen heeft. Voor mijzelf een mooi moment omdat ik weer het gevoel kreeg mensen te kunnen enthousiasmeren, te spiegelen en iets te leren. Ik kan niet wachten tot kunstvakdocenten en leerkrachten samen een rol kunnen spelen binnen deze processen.

Tijdens die middag spraken de deelnemers in ieder geval uit dat het inderdaad belangrijk is om het creatieve proces een prominente rol te geven binnen het onderwijs aan hoogbegaafden. Samen vergeleken we het Tascmodel, een veelgebruikte werkwijze, met het model rondom de vier creatieve vermogens uit de culturele ladekast. we kwamen tot mooie inzichten en conclusies. De komende tijd gaan we hiermee aan de slag. Culturele instellingen moeten we rondom dit onderwerp wakker schudden en vanuit het netwerk rondom het hoogbegaafden onderwijs is hier in Brabant al veel belangstelling om mee te denken en te leren. Er is werk aan de winkel en daar word ik vooral ook heel blij van.
Lizette Knuvers Mijland, @lmijland

Laten we vuurtjes aanwakkeren

In groep 7 zat ik bij juf Marja in de groep. Een juf met een passie, niet zozeer voor het onderwijs, maar vooral voor tekenen en schilderen. Je zag het aan haar handen. Werkhanden, geen lange nagels, nooit helemaal schoon. Als gevoelig kind merkte ik aan juf Marja dat ze pas echt gelukkig was als we gingen tekenen. De juf was meestal streng en recht toe recht aan, maar als we gingen tekenen veranderde dat. Heerlijk vond ik het, want ook ik bloeide op in de klas als er getekend of geschilderd mocht worden.

Juf Marja mocht in mijn poëziealbum schrijven en toen ik hem terug kreeg werd ik betoverd. Een tekening van het hoofd van een meisje met een gedicht met calilligrafie-letters geschreven. Hoe het gedicht ging weet ik niet meer, maar die tekening kan ik me nog precies voor de geest halen. De weken erna tekende ik hem namelijk wel honderd keer na. Ik wilde dat ook kunnen. Met potlood en pen door elkaar het mooiste meisje van de hele wereld tekenen.

Van de week vond ik mijn poëziealbum terug.

Vele jaren later kwam ik juf Marja weer tegen. Met mijn ouders gingen we een atelierroute door de stad fietsen. Ik wilde graag naar de kunstacademie. Mijn ouders hielden dat niet tegen, maar vonden het wel goed dat ik een breder beeld kreeg van het beroep. Toen stonden we daar in het huis van mijn juf van vroeger. Vol met olieverfschilderijen en op de zolder een groot atelier. Haar man bleek beeldhouwer te zijn en heel hun huis ademde kunst. Weer werd ik gegrepen.

We raakten in gesprek en de juf vertelde over haar passie. Van haar ouders moest ze echter een “echt” vak leren en ipv naar de kunstacademie gaan deed ze de Pabo. Ze had er geen spijt van, zo was de tijd, ze wenste mij veel succes met mijn keuzes.

Ik ging naar de kunstacademie en genoot vier jaar lang met elke vezel in mijn lijf van deze opleiding. Ik leerde er werken. Letterlijk. Sjouwen, minder denken, veel doen. Heerlijk was het. Ik was een leerling die alles kwam aanwaaien en nu moest ik aan de bak, werken, produceren. Wat heb ik veel geleerd. Het werd gewaardeerd, ik studeerde af met prachtige cijfers.

Helaas koop je daar niets voor, na een jaar ploeteren en zwoegen in het echte leven waarin niets kwam aanwaaien nam ik opnieuw een besluit. Wat juf Marja deed kon ik ook. Er moest geld in het laatje komen en waarom niet met werk dat me leuk leek. Ik startte in het derde jaar van de Pabo, rondde mijn opleiding snel af en werkte daarna 16 jaar lang in het basisonderwijs. In juni 2016 besloot ik dat het tijd was om het roer om te gooien.

Afgelopen vrijdag vertelde ik een schoolteam over mijn juf Marja en wat zij bij mij had losgemaakt. In mijn huidige baan begeleid ik cultuurtrajecten op scholen en probeer ik het belang van goede cultuureducatie in de vezels van onderwijsmensen te krijgen. Mijn twee werelden zijn eindelijk verbonden en daar geniet ik volop van.

Mij heeft dat ene moment in groep 7 veel gebracht. Onze vakdocenten die werken op de scholen voor Cultuur met Kwaliteit noemen dit zo mooi “vuurtjes aanwakkeren”. Van mij mogen er heel veel vuurtjes aangewakkerd worden en wat zou het mooi zijn als het huidige onderwijs ook nog voor wat brandjes kan zorgen.

Lizette Knuvers Mijland februari 2017